زمان مطالعه: ۹ دقیقه
مخاطب این مقاله: هنرجویان پیانو، والدین و افرادی که قصد شرکت در آزمونهای پیانو ABRSM را دارند
اگر میخواهید ابتدا با نحوه برگزاری آزمون Performance Grade، قوانین ضبط و ارسال ویدئو آشنا شوید، مقاله «آزمون Performance Grade در ABRSM چگونه برگزار میشود؟ راهنمای کامل ضبط و ارسال ویدئو» را مطالعه کنید
⸻
انتخاب قطعات مناسب یکی از مهمترین بخشهای آمادهسازی برای آزمون پیانو ABRSM است.
گاهی یک هنرجو قطعهای را انتخاب میکند که از نظر فنی بسیار دشوار است، اما هنوز برای سطح نوازندگی او مناسب نیست. گاهی نیز قطعهای بیش از حد آسان انتخاب میشود و فرصت کافی برای نشان دادن تواناییهای موسیقایی هنرجو را فراهم نمیکند.
بنابراین انتخاب رپرتوار فقط به این معنا نیست که «کدام قطعه را بیشتر دوست داریم؟»
قطعه مناسب، قطعهای است که با سطح فنی، توانایی موسیقایی، شخصیت نوازندگی و هدف هنرجو هماهنگ باشد.
در این مقاله بررسی میکنیم که هنگام انتخاب قطعات ABRSM به چه نکاتی باید توجه کرد.
⸻
آنچه در این مقاله میخوانید
⸻
رپرتوار ABRSM چیست؟
در آزمونهای ABRSM، repertoire به مجموعه قطعاتی گفته میشود که هنرجو برای اجرای آزمون انتخاب و آماده میکند.
ABRSM برای هر گرید، فهرستی از قطعات را در syllabus خود ارائه میکند. این قطعات در فهرستهای مختلف قرار میگیرند و سبکها، دورههای تاریخی و ویژگیهای موسیقایی متفاوتی دارند.
برای Practical Grade، هنرجو سه قطعه را از فهرستهای مشخص syllabus انتخاب میکند. در Performance Grade نیز چهار قطعه اجرا میشود که سه قطعه از فهرستهای syllabus و یک قطعه own-choice است.
بنابراین اولین قدم در انتخاب رپرتوار، شناخت دقیق syllabus مربوط به گرید و مسیر آزمون است.
⸻
آیا باید فقط قطعات مورد علاقه خود را انتخاب کنیم؟
علاقه به یک قطعه بسیار مهم است، اما بهتنهایی معیار کافی نیست.
ممکن است هنرجو عاشق یک قطعه باشد، اما اجرای آن در شرایط فعلی برای او بسیار دشوار باشد. برعکس، ممکن است قطعهای در ابتدا چندان جذاب به نظر نرسد، اما پس از شناخت بهتر، تبدیل به یکی از بهترین انتخابهای او شود.
هنگام انتخاب قطعه بهتر است این چهار سؤال را مطرح کنیم:
۱. آیا این قطعه از نظر فنی برای من مناسب است؟
۲. آیا میتوانم ویژگیهای موسیقایی آن را بهخوبی اجرا کنم؟
۳. آیا زمان کافی برای آمادهسازی آن دارم؟
۴. آیا این قطعه چیزی از تواناییهای من را نشان میدهد که قطعات دیگر نشان نمیدهند؟
انتخاب خوب معمولاً نتیجه پاسخ مثبت به مجموعه این سؤالهاست، نه فقط علاقه اولیه به قطعه.
⸻
Practical Grade و Performance Grade چه تفاوتی در انتخاب رپرتوار دارند؟
این موضوع اهمیت زیادی دارد.
در Practical Grade، اجرای قطعات فقط یکی از بخشهای آزمون است و هنرجو علاوه بر آن با بخشهایی مانند Scales and Arpeggios، Sight-reading و Aural tests نیز ارزیابی میشود.
اما Performance Grade تمرکز خود را بر اجرای موسیقایی قرار میدهد. در این مسیر، چهار قطعه در قالب یک برنامه اجرایی ارائه میشوند و انتخاب و ترتیب قطعات اهمیت بیشتری پیدا میکند. ABRSM نیز تأکید میکند که در Performance Grade، انتخاب رپرتوار و نحوه کنار هم قرار گرفتن قطعات به ایجاد یک اجرای منسجم و قانعکننده کمک میکند.
بنابراین انتخاب قطعات برای Performance Grade فقط انتخاب چهار قطعه خوب بهصورت جداگانه نیست.
باید به کل برنامه اجرایی نیز فکر کرد.
⸻
هنگام انتخاب قطعه به چه نکاتی توجه کنیم؟
۱. سطح فنی قطعه
اولین نکته، تناسب دشواری فنی قطعه با توانایی واقعی هنرجوست.
قطعهای که روی کاغذ در گرید مناسبی قرار دارد، ممکن است برای یک هنرجو بسیار مناسب و برای هنرجوی دیگر چالشبرانگیز باشد.
عواملی مانند:
میتوانند دشواری واقعی قطعه را تغییر دهند.
⸻
۲. آمادگی موسیقایی
اجرای خوب فقط اجرای نتهای درست نیست.
هنرجو باید بتواند:
گاهی یک قطعه از نظر تکنیکی نسبتاً ساده است، اما از نظر موسیقایی به کنترل و بلوغ بیشتری نیاز دارد.
⸻
۳. زمان باقیمانده تا آزمون
این مورد اغلب نادیده گرفته میشود.
اگر سه ماه تا آزمون باقی مانده باشد، انتخاب قطعهای که احتمالاً شش ماه زمان نیاز دارد، تصمیم خوبی نیست.
هدف نباید این باشد که سختترین قطعه ممکن را انتخاب کنیم.
هدف این است که قطعهای را انتخاب کنیم که بتوانیم بهترین اجرای ممکن را از آن ارائه دهیم.
⸻
تنوع سبک و دورههای موسیقی
یکی از جذابیتهای رپرتوار ABRSM، تنوع سبکها و دورههای موسیقی است.
فهرستهای ABRSM آثار متعلق به سنتها و سبکهای مختلف را در کنار هم قرار میدهند. در مجموعههای Piano Exam Pieces نیز قطعاتی از دورهها، آهنگسازان و سبکهای متفاوت ارائه شدهاند.
این تنوع به هنرجو اجازه میدهد تجربههای مختلف موسیقایی داشته باشد.
برای مثال، برنامهای میتواند ترکیبی از ویژگیهایی مانند:
باشد.
البته لازم نیست صرفاً برای ایجاد تنوع، قطعهای را انتخاب کنیم که با توانایی یا شخصیت نوازندگی هنرجو هماهنگ نیست.
تنوع خوب است، اما تناسب مهمتر است.
⸻
چرا انتخاب قطعه فقط بر اساس سختی آن اشتباه است؟
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم:
«هرچه قطعه سختتر باشد، نتیجه بهتر خواهد بود.»
این تصور لزوماً درست نیست.
اگر هنرجو قطعهای را انتخاب کند که از توانایی فعلی او فراتر باشد، ممکن است نتیجه آن شامل:
باشد.
در مقابل، یک قطعه مناسب میتواند فرصت بسیار بیشتری برای نشان دادن کنترل، بیان و شخصیت موسیقایی ایجاد کند.
هدف آزمون، نمایش حداکثر سختی قطعه نیست؛ نمایش کیفیت نوازندگی هنرجوست.
⸻
چگونه قطعات را متناسب با توانایی هنرجو انتخاب کنیم؟
یک روش کاربردی این است که قبل از انتخاب نهایی، هر قطعه را از چند جنبه بررسی کنیم:
| معیار | سؤال |
| تکنیک | آیا تکنیکهای اصلی قطعه را میتوانم کنترل کنم؟ |
| ریتم | آیا میتوانم ریتم قطعه را پایدار نگه دارم؟ |
| موسیقیایی | آیا میتوانم جملهبندی و بیان قطعه را اجرا کنم؟ |
| زمان | آیا برای آمادهسازی آن زمان کافی دارم؟ |
| شخصیت | آیا این قطعه با توانایی و شخصیت نوازندگی من هماهنگ است؟ |
| برنامه | آیا در کنار قطعات دیگر، برنامه متنوعی ایجاد میکند؟ |
اگر پاسخ چند مورد از این سؤالها منفی باشد، بهتر است قبل از انتخاب نهایی دوباره فکر کنیم.
⸻
انتخاب رپرتوار در گریدهای مختلف
با افزایش گرید، معمولاً پیچیدگی فنی و موسیقایی قطعات نیز بیشتر میشود. اما این به معنای آن نیست که در گریدهای بالاتر همیشه باید قطعهای را انتخاب کنیم که از نظر تکنیکی در مرز توانایی هنرجو قرار دارد.
گریدهای ابتدایی
در گریدهای پایینتر، بهتر است قطعاتی انتخاب شوند که هنرجو بتواند در آنها:
را بهخوبی نشان دهد.
گریدهای میانی
در گریدهای میانی، تفاوت شخصیت قطعات اهمیت بیشتری پیدا میکند و هنرجو میتواند از repertoire برای نشان دادن طیف گستردهتری از تواناییهای خود استفاده کند.
گریدهای بالاتر
در گریدهای بالاتر، انتخاب رپرتوار به تصمیمی جدیتر تبدیل میشود.
توانایی تحلیل اثر، شناخت سبک، کنترل تکنیکی و ایجاد یک تفسیر شخصی، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در این سطوح، انتخاب قطعه باید با دقت بیشتری و معمولاً با راهنمایی مدرس انجام شود.
⸻
یک نکته مهم درباره Performance Grade
اگر برای Performance Grade آماده میشوید، انتخاب چهار قطعه را بهصورت چهار پروژه کاملاً جداگانه نبینید.
ABRSM تأکید میکند که در این مسیر، برنامه اجرایی باید بتواند یک اجرای منسجم و قانعکننده ایجاد کند. بنابراین تفاوت شخصیت، حالوهوا و سبک قطعات میتواند به کیفیت کلی برنامه کمک کند.
برای مثال، چهار قطعه بسیار مشابه از نظر حالوهوا ممکن است تنوع کافی ایجاد نکنند.
در مقابل، برنامهای با تضاد مناسب میان قطعات میتواند تواناییهای مختلف نوازنده را بهتر نشان دهد.
⸻
اشتباهات رایج در انتخاب قطعات
❌ انتخاب قطعه فقط به دلیل محبوب بودن
محبوب بودن قطعه به معنای مناسب بودن آن برای یک هنرجوی خاص نیست.
❌ انتخاب قطعه فقط به دلیل سخت بودن
سختتر بودن همیشه به معنای بهتر بودن نیست.
❌ انتخاب قطعه بدون توجه به زمان
اگر زمان کافی برای آمادهسازی نداریم، حتی قطعه مناسب هم میتواند به انتخاب نامناسب تبدیل شود.
❌ انتخاب همه قطعات با یک شخصیت موسیقایی
بهخصوص در Performance Grade، بهتر است به ارتباط و تضاد میان قطعات نیز توجه شود.
❌ انتخاب قطعه بدون بررسی syllabus
همیشه باید از معتبر بودن انتخاب خود برای گرید و syllabus مورد نظر مطمئن شویم.
⸻
از کجا syllabus را بررسی کنیم؟
بهترین و مطمئنترین منبع، صفحه رسمی ABRSM و specification مربوط به همان ساز و گرید است.
صفحه رسمی Piano در ABRSM
در صفحه رسمی ABRSM میتوانید syllabus، repertoire lists، شرایط آزمون و معیارهای ارزیابی را بررسی کنید.
این نکته مهم است، چون syllabusها در طول زمان تغییر میکنند و تکیه بر فهرستهای قدیمی میتواند باعث انتخاب اشتباه شود. انسانها برای همین موضوع هم بهطور شگفتانگیزی عاشق فایلهای PDF قدیمی هستند.
⸻
جمعبندی
انتخاب قطعه مناسب برای آزمون ABRSM یکی از تصمیمهای مهم در مسیر آمادهسازی هنرجوست.
قطعه مناسب الزاماً سختترین قطعه یا محبوبترین قطعه نیست.
انتخاب درست باید میان چند عامل تعادل ایجاد کند:
سطح فنی + آمادگی موسیقایی + زمان + شخصیت نوازنده + هدف آزمون
در Practical Grade، انتخاب سه قطعه باید در کنار سایر بخشهای آزمون در نظر گرفته شود.
در Performance Grade نیز علاوه بر کیفیت هر قطعه، باید به ارتباط میان قطعات و کیفیت کلی برنامه اجرایی توجه کرد.
بهترین انتخاب زمانی اتفاق میافتد که قطعه نه بیش از حد آسان باشد و نه فراتر از توانایی فعلی هنرجو؛ بلکه فرصتی باشد برای اینکه نوازنده بتواند بهترین اجرای موسیقایی خود را ارائه دهد.
⸻
یادداشت مدرس | Saritm
در تجربه تدریس پیانو، یکی از مهمترین نکاتی که هنگام انتخاب رپرتوار به آن توجه میکنم، تفاوت میان «قطعهای که هنرجو میتواند بنوازد» و «قطعهای که هنرجو میتواند خوب اجرا کند» است.
این دو همیشه یکسان نیستند.
گاهی انتخاب قطعهای کمی سادهتر، اما کاملاً متناسب با توانایی و شخصیت هنرجو، نتیجه بسیار بهتری از انتخاب قطعهای دشوارتر دارد.
هدف من در انتخاب رپرتوار این است که هر هنرجو بتواند در کنار پیشرفت تکنیکی، توانایی موسیقایی و شخصیت هنری خود را نیز نشان دهد.
⸻
ادامه این مجموعه
در مقاله بعدی، به یکی از موضوعات مهم و بهروز آزمونهای پیانو ABRSM میپردازیم:
سیلابس جدید Piano ABRSM 2027–2028 چیست و چه تغییراتی برای هنرجویان دارد؟
منابع و مراجع
تاریخ دسترسی: ۱۳ اوت ۲۰۲۶
دیدگاهتان را بنویسید